Een psychotherapeut kan soms moeite hebben met de bekentenissen of met de afweer van een cliënt (of patiënt). Ook de therapeut heeft zijn remmingen en blokkades.
Echter, de cliënt voelt zichzelf niet geaccepteerd zolang niet ook het allerergste in hemzelf aanvaard wordt. Niemand kan dit bewerkstelligen met alleen woorden. Het ontstaat alleen door de zelfreflectie en de houding van de psychotherapeut naar zichzelf en zijn eigen donkere kant, zijn schaduw.
Als de therapeut een ander op diens weg wil gidsen of begeleiden dan moet de therapeut met de psyche van de cliënt meevoelen. Hij kan dit niet voelen als hij hierover oordeelt. Of hij dit oordeel nu uitspreekt of voor zichzelf houdt, maakt geen enkel verschil. Als hij de tegenovergestelde houding aanneemt en het in alles eens is met de cliënt dan heeft dat ook geen enkele zin. Dit meegaan met de cliënt zal hem net zoveel vervreemden van de cliënt als wanneer hij oordeelt.

Werkelijk voelen kan alleen ontstaan door onbevooroordeelde objectiviteit. Hiermee bedoel ik geen verstandelijke of intellectuele houding, maar iets geheel anders. Het is een menselijke kwaliteit: een diep respect voor de feiten, voor de man of vrouw die lijdt aan die feiten, en voor het raadsel van een dergelijk lijdend leven van die mens.

De werkelijk spirituele mens heeft zo’n houding.

Hij weet dat het leven allerlei vreemde en onbegrijpelijke dingen laat gebeuren en dat dit leven de meest wonderlijke wegen kiest om in een mensenhart binnen te dringen.
De werkelijk spirituele therapeut ziet en voelt daarom in alles de ongeziene aanwezigheid van een Bewuste Levenswil. Dit is wat ik bedoel met onbevooroordeelde objectiviteit.
Het is een morele prestatie en hoge levensvaardigheid van de kant van de therapeut wanneer hij zich niet laat afstoten door geestelijke ziekte en verdorvenheid.

We kunnen niets veranderen, tenzij we het aanvaarden.
Oftewel:
We kunnen alleen iets veranderen, wanneer we het aanvaarden.

Veroordeling bevrijdt niet. Het onderdrukt. En ik ben de onderdrukker van de persoon die ik veroordeel en niet zijn vriend of mede-lijder. Ik bedoel hiermee in het geheel niet dat we nooit moeten oordelen als we willen helpen en verbeteren. Maar als de therapeut een mens wil helpen dan moet hij hem aanvaarden zoals hij op dat moment is. Hij kan dit in werkelijkheid alleen doen als hij hem gezien en aanvaard heeft zoals hij is. Dit lijkt misschien eenvoudig, maar eenvoudige zaken zijn altijd de moeilijkste. In het dagelijks leven vereist dit de grootste kunst. Daarom is zelfaanvaarding de essentie van het morele probleem en de vuurproef van iemands gehele kijk op het leven.

Dat ik de bedelaar voed, dat ik een belediging vergeef, dat ik mijn vijand vergeef in de naam van de liefde. Dit zijn ongetwijfeld allemaal hoge deugden. Maar wat gebeurt er wanneer ik zou ontdekken dat de laagste hiervan – de armste van de bedelaars – de meest agressieve aanvaller – ja, de duivel zelf – dat al deze verschijnselen in mijzelf zijn? En dat ik zelf de armen van mijn eigen vriendelijkheid nodig heb. Dat ik zélf de vijand ben van wie gehouden moet worden.

Als dat zo is: wat dan?

Dan wordt iedere spiritualiteit volledig omgedraaid. Dan is er geen sprake meer van liefde en lang lijden. Dan veroordelen we onszelf en worden woest op onszelf. En verstoppen dit laagste deel voor de wereld. We ontkennen dat we dit laagste ook maar ooit in onszelf ontmoet hebben.
Wanneer een psychotherapeut zijn cliënt wil helpen genezen dan moet hij dus allereerst de diepe betekenis van dit allerlaagste volledig zien en erkennen.

De werkelijk spirituele therapeut zal dit allerlaagste, dat verstoten is, zien als de Wil van het Leven die zich uit in dit neurotische mechanisme. Hij zal de cliënt zelfs aanmoedigen om dit patroon voort te zetten, opdat diegene het vervreemdende effect ervan zal zien. Het is namelijk de sterkste van alle ongezonde krachten in de mens die de mens het liefst verborgen houdt in zichzelf. Als de cliënt dit ongezonde, egoïstische, neurotische patroon voortzet dan zal hij zien dat deze Wil van het Leven, die hem tot zijn neurose en egoïsme heeft gebracht, hem tot complete isolatie brengt.

En dat is precies wat dient te gebeuren.

Het is namelijk alleen op deze wijze dat de mens zichzelf leert kennen en leert zien wat een onschatbare rijkdom de liefde van de medemens is.
En het is alleen in de staat van de diepste verlating en eenzaamheid dat we de hulpvaardige krachten van onze eigen natuur, van onze eigen aard, kunnen ontdekken, aanboren en ervaren.
Door het tegenovergestelde van het goede, de liefde en het schone in zichzelf werkelijk te ontmoeten, zal de cliënt de onderliggende eenheid ervaren die de extreme tegenstellingen in zichzelf opheft, waardoor het lage zich transformeert in het hoge, het kwade in het goede.
Het goede is hier niet een mentaal uitgangspunt, niet een norm en ook geen waarde.
Het is een werkelijk doorleefd leven, waarbij de cliënt eerst de hel recht in de ogen heeft gekeken en hieraan is bezweken. Om vervolgens op te staan in een nieuwe wereld.
Niet dat die wereld is veranderd, maar hijzelf is veranderd.

Deze wedergeboorte kan alleen plaatsvinden als de tegenstellingen in hemzelf worden verenigd en verzoend.
En dit gebeurt alleen als hij de duivel in zichzelf in het volle licht heeft gezien en hieraan is gestorven.

Eerder kan waarachtige heling niet plaatsvinden.