GEFELICITEERD, NEDERLAND!
WIJ BESTAAN 454 JAAR!
We kunnen alleen weten wie we zijn
als we weten waar we vandaan komen.
Nederland is geboren van 19 – 23 juli 1572. Deze week precies 454 jaar geleden. De geboorte duurde vier lange dagen en nachten. Zware bevalling. In het Augustijnenklooster in Dordrecht vond toen in opdracht van Willem van Oranje de belangrijkste vergadering in de Hollandse geschiedenis plaats:
DE EERSTE VRIJE STATENVERGADERING.
De vertegenwoordigers van de twaalf belangrijkste steden van Holland (niet van Nederland, maar van het huidige Noord – en Zuid-Holland, dat de rijkste en machtigste provincie was), die vertegenwoordigers kwamen toen bij elkaar om een nieuw land te stichten. Daarvoor moesten grondregels en wetten worden aangenomen om het nieuwe land vorm te geven.
Het Nederland zoals we dat nu kennen bestond namelijk nog niet. Dit gebied heette ‘de Nederlanden’, omdat het laag (=neder) land was, niet omdat het een apart land was. Dit grondgebied was een deel van het Duitse Rijk en werd geregeerd door de koning van Spanje.
Het is pas in deze periode dat het Nederlandse bewustzijn begint te dagen dat het mogelijk zou kunnen zijn om te streven naar onafhankelijkheid.
De hemeltergende Spaans-katholieke geweldsspiraal tegen andersdenkenden en andersgelovigen (protestanten, humanisten) die toen heerste kan men vergelijken met wat momenteel in Oekraïne gebeurt. Hele steden binnen ons grondgebied werden volledig verwoest, geplunderd en de inwoners vermoord.
In 1572 vond in enkele weken tijd het volgende geweld plaats:
MECHELEN
Grote belangrijke stad, totaal geplunderd, verwoest, bewoners vermoord.
Even later:
ZUTPHEN
Totaal geplunderd, verwoest, de duizenden lijken van de vermoorde inwoners werden door de Spanjaarden aan elkaar gebonden en in de IJssel gesmeten.
Weer even later:
NAARDEN
Totaal verwoest en geplunderd. De mannen werden bijeen gedreven in het stadhuis en dat werd in de fik gestoken. Alle in paniek wegrennende vrouwen en kinderen buiten werden vervolgens aan Spaanse speren geregen en op straat achter gelaten. Naar schatting hebben slechts zestig van de paar duizend inwoners deze genocide overleefd. Wekenlang durfde niemand meer in Naarden te komen. Het was een spookstad met honderden stinkende lijken overal verspreid op straat.
Naarden was het Marioepol van 1572.
Niets meer, niets minder.
Weer even later in datzelfde jaar: BELEG VAN HAARLEM.
Duurt acht maanden. Tienduizend inwoners gestorven aan honger, ziekte en de alom tegenwoordige Pest, vijfduizend doden aan Spaanse zijde.
VLUCHTELINGENPROBLEEM
We hadden toen al een vluchtelingenprobleem, maar de andere kant op.
Van de anderhalf miljoen Nederlanders vluchtten tienduizenden naar het buitenland, omdat het hier levensgevaarlijk en onvoorstelbaar gewelddadig was.
Vergelijk Oekraïne, Syrië, Afghanistan, Gaza vandaag.
De geschiedenis herhaalt zich op andere plekken, maar met dezelfde principes: macht en geweld. Vaak met het geloof als excuus.
Midden in dit onvoorstelbare geweld, precies in deze periode, vindt de Eerste Vrije Statenvergadering plaats op initiatief van Willem van Oranje. Een enorm moment!
De belangrijkste, totaal nieuwe en tot dan toe volkomen verboden grondregels die men, na heftige besprekingen, aannam voor dit unieke, nieuwe, kwetsbare land zijn:
1.
WE ZIJN EEN VRIJ EN ONAFHANKELIJK LAND
Woow!
Voor het eerst in de geschiedenis op dit grondgebied!
Vrij en onafhankelijk!
De Spaanse aanwezigheid, die tot deze gewelddadige bezetting en onderdrukking was uitgegroeid, moest verjaagd worden en we wilden de hele boel eindelijk zelf gaan bepalen en regeren. Dat deze strijd tot 1648 (Vrede van Munster, einde Tachtigjarige Oorlog) zou gaan duren, kon toen nog niemand bevroeden.
Men noemde het destijds ‘de Opstand’.
2.
IEDEREEN DIE HIER WOONT IS VRIJ OM TE GELOVEN WAT HIJ WIL GELOVEN
Voor ons zó normaal, hè? Maar dit hebben we niet aan onszelf te danken.
Deze vrijheid danken wij aan HÉN!
Heden ten dage dus een compleet normale zaak, maar als je in die tijd iets anders geloofde dan wat de koning geloofde dan ging je kop eraf. Dus was iedereen katholiek, omdat de koning katholiek was. En die kon het weten, want de koning was de vertegenwoordiger van God op Aarde, dus ja, daar ging je natuurlijk niet mee in discussie. Verboden terrein! Levensgevaarlijk!
3.
IEDEREEN DIE HIER WOONT IS VRIJ OM TE DENKEN EN ZEGGEN WAT HIJ WIL DENKEN EN ZEGGEN
Denk je even in hoe reusachtig dit destijds was en vandaag is!
Sta even stil.
Het gaat hier om volledige vrijheid van geweten en van meningsuiting.
Deze vrijheid houdt niet zozeer in dat je alles mag zeggen tegen je medeburgers (dat was nooit zo’n punt), maar het radicale van deze vrijheid van meningsuiting is dat je een andere mening mag hebben dan de koning.
Hiermee werd voor het eerst een aanval gedaan op de goddelijke almacht van de koning en het gaf meer recht tot zelfbeschikking aan het volk.
Een complete omwenteling die nog nergens eerder was vertoond!
Het buitenland keek ademloos toe wat die Hollanders hier flikten, totaal tegen de wil van het almachtige Spaanse koningschap in.
En niet te vergeten:
Spanje was toen het grootste en machtigste wereldrijk met onder zijn beheer het grootste deel van Europa, Zuid- en Midden Amerika, en delen van Azië. Het was een Rijk waar de zon nooit onderging.
Wat dachten die Hollanders met hun piepkleine grondgebiedje eigenlijk te bereiken?
En was dat niet volledig onmogelijk?
Vroeg ieder weldenkend mens zich af.
4.
IEDEREEN DIE HIER WOONT IS VRIJ OM TE ZIJN WIE HIJ IS EN WIE HIJ WIL ZIJN
Besef aub even wat hier staat.
Dit houdt namelijk in: volledige vrijheid van het individu.
Heden ten dage kun je dit grondprincipe ook doortrekken naar de gehele lhbti+ gemeenschap, de Black Lives matter, #Metoo, en alle andere bewegingen die strijden voor individuele vrijheid en gelijkwaardigheid.
De mensen die deze principes destijds hebben bedacht en ingevoerd waren hun tijd dus revolutionair ver vooruit! Al zullen ze de reikwijdte hiervan in hun tijd nog niet hebben kunnen voorzien, aangezien men bij het begrip rechten vooral dacht aan rechten voor rijke mannen en adel. En voordat katholieken en protestanten op een vredige manier met elkaar gingen praten duurde ook nog enkele eeuwen.
Maar goed, het was een begin.
En wat voor begin!
Wij zijn de eerste democratie ter wereld die deze principes op deze manier hebben vastgelegd.
Later heeft de Franse Revolutie met hun ‘Déclaration des droits de l’homme et du citoyen’ (1789)
en ook de Amerikaanse ‘Declaration of Independance’ (1776) deze zelfde principes overgenomen van de besluiten die in Dordrecht ruim twee eeuwen eerder al waren genomen.
In 1572!
De plek waar deze belangrijkste vergadering in de Nederlandse geschiedenis plaatsvond is tegenwoordig gevestigd het museum ‘DE HOF VAN NEDRLAND’.
De principes die toen werden aangenomen, en waar onze huidige democratie op gebaseerd is, kun je lezen onder glasplaten in het museum.
Deze principes zijn zo immens belangrijk dat koning Willem Alexander op koningsdag 2015 dit museum persoonlijk heeft geopend in Dordrecht en de besluiten van 1572 opnieuw heeft bekrachtigd en ondertekend.
En in 2018 zijn de burgemeesters van die twaalf steden uit 1572 bij elkaar gekomen om de besluiten van toen te herdenken en ondertekenen.
Die twaalf steden zijn:
Alkmaar, Medemblik, Hoorn, Enkhuizen, Edam, Monnickendam, Haarlem, Leiden, Gorinchem, Gouda, Oudewater, Dordrecht.
Delft was er niet bij omdat het stadsbestuur nog geen besluit had genomen of het nu de Spaanse kant wilde kiezen of de kant van de Opstand van Willem van Oranje. Toen Delft deze keuze eenmaal had gemaakt, heeft het ook meteen de besluiten ondertekend.
Van 19 – 23 juli 2022 vierde men in 42 steden in Nederland, waaronder Delft, deze historische gebeurtenis die de geboorte van ons land markeert.
Waarom niet ons hele land uitbundig mee vierde is voor mij een volslagen raadsel en doet hevig tekort aan deze enorm belangrijke gebeurtenis.
TOT SLOT.
Wij moeten de mensen uit die tijd eeuwig dankbaar zijn voor wat zij toen met onvoorstelbare moed en heldere visie voor ons hebben gedaan en tot op de dag van vandaag voor ons betekenen. Vaak ten koste van hun eigen leven en gezin.
Want denk je eens in vandaag:
Wat zou er gebeurd zijn met ons grondgebied en met ons, en hoe zouden we NU leven, als die mensen destijds niet in verzet waren gekomen, deze heldhaftige acties niet hadden ondernomen, en deze besluiten niet hadden genomen en ingevoerd?
Reflectie :
Wat doe jij vandaag, en in je hele leven, om deze democratische grondregels te beschermen in je spreken, luisteren, schrijven, handelen en in je omgang met anderen en ook met andersdenkenden? Wat past het beste bij jou?
Ik wens ons allen wijsheid.
Dank voor het (lange) lezen. 
