Ik ben 60 jaar en op bezoek in het museum de Hof van Nederland, het oude Augustijnenklooster in Dordrecht waar ooit van 19-23 juli 1572 de oprichting van Nederland plaatsvond tijdens de Eerste Vrije Statenvergadering.
Het is exact op deze plek waar de vertegenwoordigers van de twaalf belangrijkste steden van Holland bij elkaar kwamen en waar zij het allereerste, prille begin van onze democratie vorm gaven.
Hier nam men de allereerste besluiten over een vrij en onafhankelijk land, de vrijheid van geloof, de vrije meningsuiting, en de vrijheid van individualiteit.
De belangrijkste besluiten zijn:
1. Dit is een vrij en onafhankelijk land.
2. Je mag geloven wat je wilt geloven.
3. Je mag denken en zeggen wat je wilt denken en zeggen,
4. Je mag zijn wie je bent en wie je wilt zijn.
Deze democratische vrijheden bestonden vóór 1572 niet.
Nergens!
Als je toch die vrijheid nam dan ging je kop eraf.
Letterlijk.
We krijgen een film te zien over de mannen van toen, hoe men vergaderde en hoe men deze belangrijke besluiten aannam onder de leiding van Marnix van Sint Aldegonde, de speciale gezant en vriend van stadhouder Willem van Oranje.
Na de film gaat het doek omhoog en verschijnt de setting van de tafel en stoelen precies zoals die was in 1572. De mensen lopen de zaal uit, maar ik blijf, en ga zitten op de stoel van Marnix van Sint Aldegonde.
En plotseling ben ik er.
In 1572.
Volledig aanwezig.
Even later verschuift de tijdsdimensie en ben ik zowel in 1572 als in vandaag. Er ontstaat een besef van het ontzagwekkende van wat zich nu, in 1572, voltrekt en van de betekenis voor vandaag in de 21e eeuw.
Ik schiet vol en krijg tranen in mijn ogen door de diepe gewaarwording aanwezig te zijn bij de oprichting van de vrije democratie in Nederland. Hier, nu, begon/begint het!
Wat er op dit/dat moment gebeurt is niet wat je wel eens kunt hebben bij een geur die je ruikt en die jou weer herinnert aan een plaats of gebeurtenis van vele jaren geleden.
Ik was er werkelijk, in 1572. Ik was aanwezig, of beter, er was een aanwezigheid die daar/hier was/is. Taal schiet hier tekort.
Sinds deze tijdloze ervaring raakt dit verhaal van wat men heeft besloten in 1572 mij steeds weer, is het mijn kernverhaal geworden van mijn werk als stadsgids, vind ik met heel mijn hart dat iedere Nederlander dit verhaal van de oprichting van Nederland in 1572 moet kennen en vind ik dat deze gebeurtenis, en de betekenis hiervan voor ons vandaag, op iedere school in Nederland onderwezen moet worden.
Om werkelijk te beseffen hoe onvoorstelbaar belangrijk deze gebeurtenis is voor ons huidige leven in Nederland en voor het voortbestaan van onze vrije democratie.
Ik weet hoe immens en essentieel deze Vrije Statenvergadering is geweest.
Ik was er bij.
Niet Dick Stammes was er bij, maar ik. Wie die ik ook moge zijn of moge zijn geweest. Het is in ieder geval een tijdloos ‘iemand’ die daar ooit was/is en die ‘iemand’ doordrenkt mijn leven tot op de dag van vandaag.
Ook zie ik helder dat tijd niet werkelijk bestaat en dat ons denken de tijd ‘schept’.
En alles schept.
Wij leven permanent in de eeuwigheid, wij zijn de eeuwigheid, terwijl we dénken dat we in tijd leven en tijdelijk zijn.
En beide dimensies hebben hun eigen, in elkaar verweven waarde