Het is frappant dat pas als we een mens persoonlijk en van nabij kennen, dat hij/zij ons pas echt raakt.
Een bericht over een Delftenaar of Nierupper die ik ken, raakt me altijd meer dan bijvoorbeeld een onbekende Israëliër of Palestijn ver weg.
Verder is het afschuwelijk frappant dat volken pas in vrede met elkaar kunnen leven als ze eerst oorlog met elkaar hebben gevoerd. En elkaar hebben afgeslacht. Zo leert de eeuwenlange geschiedenis van de mensheid ons.

Vandaag lees ik in de Volkskrant :

HET BLOEDBAD VAN KIBBOETS BE’ERI

108 vermoorde mensen, kinderen ook.

In kibboets Be’eri, op de rand van de Gazastrook, woonde en werkte ik in 1975 en ’76, op m’n 18e en 19e jaar, met mensen die nu vermoord zijn. Ik werd smoorverliefd op een lief en beeldschoon Israëlisch meisje dat woonde in deze kibboets Be’eri. Samen wandelden we door Gaza en door de kibboets.
Leeft ze nog?
Plotseling wordt mijn walging, misselijkheid en verdriet nog veel intenser dan het de afgelopen dagen al was. De nabijheid van de ervaring komt nóg dichterbij.
Ik vraag me af:
Als ikzelf nu al zo onwel, misselijk en verdrietig ben, door de emotionele link met ontmoetingen en verliefdheden van bijna een halve eeuw geleden, hoe leef en voel je je dan als je dit bloedbad als inwoner van kibboets Be’eri vandaag werkelijk aan den lijve ondervindt? Of als je kind is afgeslacht?

Mijn gedachten gaan vandaag terug naar gebeurtenissen in 1999.
Ik verblijf drie maanden lang in de Zen-Boeddhistische gemeenschap in Zuid-Frankrijk, Plum Village, van de Vietnamese Zen-meester, vredeswerker, en de ‘vader van mindfulness’, Thich Nhat Hanh.
Enkele professioneel geschoolde monniken en begeleiders voeren helende gesprekken en doen inzichtgevende meditaties en oefeningen met Vietnamezen en Amerikanen, met Israëliërs en Palestijnen. En met ons. (Want wij allen waren in oorlog met onszelf in die tijd).
We zijn er getuige van dat een Israëlische moeder en een Palestijnse vrijheidsstrijder met elkaar in gesprek gaan.
Zij is/was moeder van twee jongens van 13 en 14 jaar oud. Ze vond haar zoons dood in een grot waar hun hoofden met stenen in elkaar waren gebeukt door Palestijnen op de Westbank.
Hij zit in een rolstoel. Zijn benen werden eraf geschoten door Israëlische soldaten toen hij zijn huis verliet.

Zoveel pijn, zoveel haat, zoveel woede, zoveel angst, zoveel wanhoop.

De Israëlische moeder vertelt :
‘Ik besef dat als ik me laat meeslepen door mijn haat, woede en emoties dat ik dan de oorlog voortzet in mezelf. Maar de oorlog MOET stoppen. En ik kan de oorlog alleen stoppen IN mezelf. Hierbij heb ik jullie hulp nodig en daarom ben ik hier.’
De Palestijnse vrijheidsstrijder zegt :
‘De Israëlische bezetting MOET stoppen. Ik besef echter dat de uiterlijke oorlog en bezetting nu bezit heeft genomen van mijn innerlijk, van mijn hoofd, hart en buik. Ik wil dat de oorlog stopt, maar ik kan de oorlog alleen stoppen IN mezelf. Die vrede wil ik hier vinden. Met als doel om samen met Israëliërs en Palestijnen vredeswerk te gaan doen op de manier zoals ik het hier leer.
Het is een lange weg, heel lang, maar ik zie dat het de enig mogelijke weg en de enige oplossing is voor dit eeuwenlange geweld. Zowel de oorlog als de vrede beginnen en eindigen IN onszelf, dus dit is de plek om naartoe te gaan. Hier, nu, in mij.’

Minutenlang zwijgt iedereen stil en emotioneel, terwijl we in volledige aandacht betrokken zijn bij deze mensen en hun verhalen.
Hierna volgen enkele maanden van gesprekken, meditaties, oefeningen, en vredig en zo bewust mogelijk leven, werken, spreken, luisteren in gezamenlijke aandacht. Bewuste aandacht in ieder moment als permanente levensoefening.
Dan is de tijd gekomen dat de Israëlische moeder en de Palestijnse vrijheidsstrijder met elkaar als nieuwe vrienden naar hun eigen land gaan teneinde de hier verworven inzichten daar te delen en de innerlijke en uiterlijke vrede te helpen bevorderen. En mét hen, in de loop van vele jaren, duizenden Palestijnen, Israëliërs, Vietnamezen, Amerikanen, en tientallen andere nationaliteiten, van alle sociale klassen, overal ter wereld.

Nu ik deze dagen, net als wij allen, het nieuws volg en de kranten lees, vraag ik me af:
Hoe zal het gaan met de Israëlische moeder?
Hoe zal het gaan met de Palestijnse vrijheidsstrijder?
Leven ze nog?
Hoe gaat het met hun vredeswerk nu?
Hebben ze de vrede in zichzelf blijvend kunnen koesteren en bewaren?
Hebben ze medestanders die de oorlog IN zichzelf hebben stopgezet teneinde de vrede voor anderen dichterbij te brengen?
En hoe leef ikzelf in mijn innerlijke wereld tijdens deze uiterlijke oorlog?
Kan ikzelf vredig en neutraal blijven?
Kunnen we onze innerlijke vrede bewaren temidden van uiterlijke oorlog?
En kunnen we onze innerlijke vrede laten vertellen wat we wel en niet moet zeggen en doen?

Wederom gaat het door me heen :
Hoe frappant is het dat we zo intens geraakt worden door mensen die wij van nabij kennen.
En hoe afschuwelijk frappant is het dat vrede en vrijheid pas ontstaan na oorlog, geweld en bloedbaden, terwijl diezelfde vrede iedere tel in ons aanwezig is.

_________________________________________________________________________________________________

PS. 1.
Het was een groot voorrecht voor ons aanwezig te mogen zijn bij de intense, persoonlijke, kwetsbare, innerlijke strijd en pijn van zeer moedige mensen die diepgaand probeerden vrede te worden teneinde de wereld verder te helpen.
En diep ontroerend en mooi om te leren aanschouwen hoe pijnlijke oorlogstrauma’s in een veilige, bewustmakende setting kunnen worden geuit en geheeld.
En dit werk voort te zetten in de wereld.

En weet je:
Zonder dit soort diep menselijke, heldere en verlichte personen als Thich Nhat Hanh, en ook anderen, zou de wereld nóg gewelddadiger zijn. En zou het ontdekken en stichten van innerlijke en uiterlijke vrede niet kunnen bestaan.

PS 2.
Thich Nhat Hanh werd door Martin Luther King in 1967 voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede.
Het was in het midden van de 30 jaar lang durende oorlog in Vietnam waar Thich Nhat Hanh een neutrale politiek voerde met als doel vrede en verzoening van Noord- en Zuid-Vietnam.
Als gevolg van zijn neutrale, verzoenende en vredige houding en gedrag, werd hij permanent met de dood bedreigd, werden de door hem gestichte scholen en gemeenschappen meerdere keren gebombardeerd, en werd hij levenslang verbannen uit zijn vaderland door de toenmalige regering.
Hij ging hierop naar Frankrijk en begon zijn gemeenschap van geëngageerd Boeddhisme die tot op de dag van vandaag mindful en actief vredeswerk doet over de hele wereld en overal waar haarden van haat en geweld zijn.

Met innige dankbaarheid.

Sala’am, Shalom.