‘Je kunt de rede niet gebruiken om iemand te overtuigen van een argument waar de ander de rede niet voor heeft gebruikt.’
Neil deGrasse Tyson

Bijvoorbeeld :
Je bespreekt met iemand de vluchtelingenstromen.
Wanneer je de rede gebruikt, ga je uit van feiten, onderzoek, kennis en rationele argumenten.
Het gezonde verstand spreekt en je weegt de feiten tegen elkaar af. In het ideale geval.
Maar stel nou dat je gesprekspartner (om wat voor reden dan ook) een angst heeft voor vreemdelingen, voor alles wat niet vertrouwd en bekend is, en dat hij dit niet beseft.
Dan zal zijn argumentatie niet gebaseerd zijn op de rede, maar op zijn angst.
Hij discussieert dan op een manier met als onbewust doel om zijn angst in stand te houden.
Met de rede kun je hem dus niet bereiken, aangezien zijn onbewuste angst in de weg zit.
Zijn angst is ook niet bespreekbaar, want onbewust.
Conclusie: een open gesprek is niet mogelijk in dit geval.

TER VERGELIJKING
Probeer eens een open gesprek te voeren op basis van de rede met iemand die gelooft in complottheorieën.
Dat gaat je niet lukken, aangezien onder het geloof in de complottheorie vaak onverwekte pijn en emoties verborgen zitten die niet bewust gemaakt zijn en hierdoor de onbewuste drijfveer worden voor de meest wilde verhalen die niet gebaseerd zijn op de rede.
De rede ontbreekt dus, terwijl de persoon in kwestie zichzelf wijs maakt dat hij de rede gebruikt.
Sterker : degenen die geloven in complottheorieën beschouwen zichzelf vaak als superieur aan de ander die blind is voor hùn ‘waarheid’.
Die houding van superioriteit verbergt de pijn die eronder zit en die daarom onbespreekbaar is.
Een houding van superioriteit en minderwaardigheid zijn beide twee kanten van dezelfde medaille en hebben dezelfde emotionele wortel: onbewuste pijn.

OVERWEGING
Ik heb het idee dat dit fenomeen van de niet erkende verdrongen emoties, en daardoor het gemis aan de rede, een grote rol speelt in de huidige polariserende tijden, gesprekken, discussies en debatten.
De rede kan slechts bloeien bij de gratie van een bewust gemaakt innerlijk gevoelsleven.
Laten wij daarom vooral bij onszelf te rade gaan.
Opdat ons denken, voelen en handelen het met elkaar eens zijn.