Bespraken wij een paar dagen geleden de geboorte van Nederland van 19-23 juli 1572,
hier het vervolg met: De onafhankelijkheid van Nederland.

Wij werden onafhankelijk op 26 juli 1581.
Vandaag precies 444 jaar geleden.

We zweerden toen de Spaanse katholieke overheerser, Filips II, af met het Plakkaat van Verlatinghe, onze eerste eigen grondwet.
Later zijn delen van deze tekst ook opgenomen in de Franse grondwet na de Franse Revolutie van 1789 en in de Verenigde Staten in hun Declaration of Independance van 1776.
We waren onze tijd dus ver vooruit, als republiek (officieel vanaf 1588).
Koninkrijk werden we pas in 1815 nadat we de Fransen met hun Napoleon hadden verjaagd en hij de Slag bij Waterloo had verloren. Exit Napoleon.

Hier de vier belangrijkste passages van dit historische en destijds revolutionaire document.

1.
De onderdanen zijn niet door God geschapen om de vorst in alles wat hij beveelt onderdanig te zijn en hem als slaven te dienen. De vorst regeert bij de gratie van zijn onderdanen.

Anton Van Hooff:
‘Hier zeggen de opstellers expliciet dat er een pact bestaat tussen het volk in de Nederlanden en zijn voogd, Filips II. Het volk is niet op aarde voor de koning, maar andersom.’

2.
Als een vorst zijn plichten niet nakomt, maar, in plaats van zijn onderdanen te beschermen, hen probeert te onderdrukken als slaven, dan is hij geen vorst, maar een tiran. In dat geval mogen zijn onderdanen, na beraadslaging in de Staten-Generaal, hem afzweren en een andere leider kiezen.

Van Hooff:
‘Wij hebben het volste recht om Filips II na zijn slechte gedrag af te zetten, concluderen de Staten-Generaal hier. Dit is een sleutelpassage: voor die tijd was het afzetten van een koning ongekend.’

3.
Dit was in het bijzonder het gevolg van het feit dat hij, de koning, niet alleen de bevolking onderdrukte, maar zich bovendien schuldig maakte aan geloofsvervolging. Terwijl het volk juist altijd heeft gemeend dat men zich in dezen slechts tegenover God behoeft te verantwoorden.

Van Hooff:
‘De opstellers van het Plakkaat beroepen zich op een vrijheid van geweten. Slechts God heeft wat te zeggen over hoe zij denken. Tegenwoordig is gewetensvrijheid een belangrijk mensenrecht.

4.
Men zal in aangelegenheden betreffende de landsregering (…) niet meer het zegel van de Spaanse koning gebruiken. (…) Wij bevelen bovendien dat in geen enkele munt de naam, de titel of het wapen van de koning van Spanje geslagen zal worden. Alleen de muntslag en de vorm, die door ons vastgesteld zullen worden voor een nieuwe gouden en zilveren penning, mogen worden toegepast.

Van Hooff:
‘Met deze maatregelen verbanden de Staten-Generaal de Spaanse koning uit het dagelijkse leven. Het uitgeven van eigen munten en zegels zijn typische daden van een soevereine staat.’

Mijn suggestie :
We zouden 26 juli tot Nationale Feestdag kunnen uitroeien.
Onafhankelijkheidsdag !
Met jaarlijkse viering.

Mee eens?