Hoe staan we ervoor? Als Aarde en als mens?
Dat kunnen we zien wanneer we teruggaan in de tijd en die vergelijken met onze tijd.
Bijvoorbeeld de 16e en 17e eeuw. Deze laatste is onze veelgeroemde Gouden Eeuw!
Wat was daar zo Goud aan?

DE WERELD IN DE 16E EN 17E EEUW
De menselijke levensverwachting was 35 jaar. Vandaag zitten we rond de 80 jaar.
Moeder- en kindersterfte waren torenhoog.
Er waren niet alleen vele ziektes, maar vooral veel ongeneeslijke en dodelijke ziektes, zoals dysenterie, malaria, difterie, pokken, lepra, cholera en de pest. Er waren nog geen wetenschappers zoals nu die binnen een jaar een vaccin konden uitvinden om ziektes te bestrijden.
Er waren zelfs nauwelijks nog wetenschappers en er waren al helemaal geen vaccins.
Dus stierven mensen jong.
Er waren in die tijd enorme milieuproblemen. Bossen gingen massaal tegen de vlakte voor de bouw van schepen en huizen, maar vooral om te verstoken. Er waren nog geen alternatieve energiebronnen voorhanden. Die zijn pas in onze tijd ontdekt en in gebruik gezet door wetenschap en technologie.
In Engeland verbrandden huishoudens destijds volop kolen. Boven Londen hing een permanente deken van rook. Roet daalde overal en doorlopend neer. De Londenaren spuwden zwart.
Er bestond een onvoorstelbare wreedheid tegen dieren. Men dacht toen nog dat dieren geen pijn voelden en niet konden lijden.
De misdaad tierde overal welig, ondanks de gruwelijke straffen en martelingen. Iedere stad had zijn galgenveld waar de lijken net zolang bleven hangen tot het vlees door de beesten was weggevreten. De stank was afschuwelijk, ook die van de grachten die open riolen waren vol vuilnis, poep en pis. En waar mensen dorstig uit dronken.
Mensen met psychische problemen werden niet behandeld, maar buiten de maatschappij geplaatst in gekkenhuizen of dolhuizen waar ze vastgebonden werden aan hun bedden en op openbare dagen tegen geld tentoongesteld werden aan de bevolking. Het geld waar zij zelf overigens niets van zagen. De bestuurders wél.
Overal in Europa woedden verwoestende oorlogen. Ieder land was wel een keer met een ander in oorlog. Van eenheid, vrede of unie was nergens sprake, hoezeer de katholieke Bourgondische en Habsburgse heersers ook hun best deden. Wij hadden de Tachtigjarige Oorlog en voerden daarna vier oorlogen tegen Engeland.
Als we nog verder teruggaan in de tijd waren er in de 14e en 15e eeuw de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, waarin de Nederlanders 150 jaar lang met en tegen elkaar in oorlog waren. We konden van dit interne Nederlandse geweld toch echt niet de schuld aan ‘die buitenlanders’ geven, want die waren er niet. Later, toen we de zeeën en oceanen gingen veroveren, hebben we ons binnenlandse geweld geëxporteerd naar onze koloniën, naar Indonesië en Suriname.

DE WERELD HONDERD JAAR GELEDEN
Maar goed, dit is allemaal lang geleden. Populistische politici verwijzen graag naar wat meer recente tijden toen Nederland nog Wit en Groot was. Wellicht dat in die prachtige vroegere tijd weldadige en vredige zaken zijn aan te wijzen? Laten we eens honderd jaar teruggaan.
In 1921 stierven ruim drie op de tien kinderen vóór hun vijfde jaar.
Nu, in 2021, zijn dit er vier op de honderd.
In 1921 leefden zeven op de tien mensen in extreme armoede.
Nu, in 2021, zijn dit er minder dan een op de tien.
In 1921 was het gemiddelde aantal oorlogsdoden per jaar twintig op de honderdduizend.
Nu, in 2021, is dat aantal minder dan één op de honderdduizend.
Overal ter wereld neemt het geweld, en ook het aantal terroristische aanslagen, in verbazingwekkend snel tempo af.

KLIMAAT
Een van de grootste ontwikkelingen is geweest dat we erin zijn geslaagd het aantal klimaatdoden af te laten nemen. Ja, je hoort het goed! Een geweldige prestatie!
In de jaren twintig van de vorige eeuw stierven jaarlijks 500 duizend mensen aan stormen, droogte, overstromingen en hittegolven.
Het afgelopen decennium waren het er minder dan 20 duizend per jaar.
Verrekend met de bijna zes miljard mensen die er sindsdien bijkwamen, is dat een daling van 98% (!).
Dit alles gebeurde dus ondanks de klimaatverandering, ondanks het verlies aan biodiversiteit en ondanks de immense bevolkingstoename. Of misschien dankzij de bevolkingstoename?

DE WERELD VANDAAG
Hoe kan deze prachtige ontwikkeling en deze nieuwe immense kwaliteit plaatsvinden?
De oorzaak is de enorme toename van het probleemoplossend vermogen van de mens. We zijn veel creatiever geworden op alle gebieden, intelligenter ook, en welwillender. We zijn vooral veel meer in staat tot samenwerken dan vroeger. Inmiddels zelfs op Europees – en wereldniveau. Met landen waar we vroeger oorlogen tegen voerden, zitten we nu mee aan overlegtafels. En spreken we met elkaar.
Hierdoor komt het ook dat onze Europese bossen weer groeien. De lucht die we inademen is veel schoner dan tijdens de Industriële Revolutie van de 18e en 19e eeuw. In de grote rivieren zwemt weer volop vis. In Nederland keerden de zeearend, de wolf en de wilde kat terug. Bovendien is de mens bezig de oerang-oetang en de panda voor uitsterven te behoeden en de sakhalinwolf en de atlasbeer te beschermen. Iets wat in het hoofd van een 17e of 19e eeuwer nooit zou hebben kunnen opkomen.
Zelfs de onstuimige groei van de wereldbevolking vlakt inmiddels af.
In 1920 baarden vrouwen gemiddeld 5,2 kinderen.
In 2020 waren dit er 2,4.
Dat aantal zal volgens de voorspellingen tot nabij de 2 zijn gedaald rond 2070. Hierna zal de wereldbevolking weer beginnen te krimpen. Ook in Afrika zet nu de daling al in.

Een hele vooruitgang sinds de tijd dat de Gelderlanders oorlog voerden tegen de Overijsselers, de Friezen tegen de Groningers, de katholieken tegen de protestanten. Toen iedereen tegen iedereen en een straffende God tegen ons allen was.
Een hele vooruitgang sinds de tijd toen iedereen dom, gewelddadig en lelijk was vergeleken met de menselijke intelligentie, de slimheid en de schoonheid van vandaag. En met de gigantische toename van kennis, wetenschap en technologie.

Gezien deze enorme kennis en dit snel groeiende probleemoplossend vermogen van de mens, waarom zouden we er dan ook niet in slagen de klimaatverandering te neutraliseren? En de biodiversiteit weer op te krikken? Waarom zou het ons niet lukken om het basisinkomen in te voeren? Om wereldwijd de armsten een bestaanszekerheid te geven? Waarom zouden we honger niet nóg verder kunnen terugdringen? Waarom zouden we niet fatsoenlijk om kunnen gaan met migranten?
De toekomst is wat wij ervan maken en we zijn op de goede weg.

Die betere wereld is dus geen vaag ideaalbeeld van een verre toekomst.
Zij is er nu al.
En het leven wordt alleen maar nóg beter op Aarde.
Omdat WIJ beter worden.
Het is onvermijdelijk.

Zie!
De mens!
De prachtige mens!