Ome Fer was: Fer Keulen. Een echte Nierupper. Iedereen kende hem. Eerst groenteboer, daarna verzekeringsman.
In deze laatste functie werkte hij bij S.G. Wit. Ik keek nogal op tegen die twee letters, S.G., en dacht dat dat een teken was van rijkdom. Als we over hem spraken, zeiden we ook altijd: S.G.Wit. Wat zijn voornaam was hoorde ik pas toen S.G. overleden was.
Mijn vader noemde hem ‘de stokoude Wit’. Mijn vader noemde iedereen die minimaal een jaar ouder was dan hijzelf stokoud. Dat maakte hem jonger. Of hij praatte gewoon onzin. Dat deed hij ook graag.
De overstap van groenteboer naar verzekeringsman begrepen we niet helemaal van ome Fer. We wisten toen nog niet dat geld belangrijk was en dat je monden moest voeden.
Tante Gré had, zoals ome Fer dat noemde, ‘de eeuwige jeugd’. Ook dat begrepen we niet als jongeren. Tante Gré was toch al oud?
Veel mensen in het dorp noemden ome Fer ‘Slakroppie’. Zijn groentevrouw, tante Gré, noemden ze ‘vrouw Slakrop’.
Mijn vader, een grote vriend van ome Fer, galmde eens luidkeels tijdens een avondmaaltijd: ‘De slakrop van Slakroppie is lekker, maar vrouw Slakrop is lekkerder!’
Als ome Fer dit nog zou kunnen lezen dan zou hij hier ongetwijfeld hartgrondig mee instemmen. Hij weet tenslotte dat sla vergaat en liefde eeuwig is.
Ome Fer koppelde een veilige Westfriese eigenschap, dwarsigheid, aan een gevaarlijke daad: dienstweigeren. Met als gevolg: Nieuwesluis, gevangenis, daarna te werk gesteld in Veenhuizen, Drenthe. Zo gaat dat met dominee Schermerhorn-achtige principes. Of je destijds in Nierup woonde of nu in Damascus. Andere tijd, andere plaats, dezelfde compromisloze houding.
Ome Fer spreidde hetzelfde gedrag tentoon bij zijn grote hobby en talent: toneel spelen. Hiermee oversteeg hij de gebruikelijke kritieken uit zijn omgeving en trok hij volle zalen in theaters in de wijde omtrek.
Zijn weigering om te zwichten voor militaire flauwekul, zijn verzet tegen dorpse kleinheid en zijn bij vlagen jongensachtige humor, zijn de zaken die me altijd voor de geest blijven staan.
In 2015 overleed tante Gré. Enkele dagen voor haar overlijden sprak ik haar en haar familie in het Hospice in Schagen. Wat me altijd bij zal blijven is dat we ons die dag tranen hebben gelachen. Om álles.
Nog nooit heb ik iemand in het oog van de dood zó opgeruimd en zó vol humor gezien als tante Gré. Haar aanvaarding was totaal, haar leven was klaar.
En wát voor leven!