Auteur: Dick Stammes

HAMAS SCHULDIG AAN MISDADEN TEGEN DE MENSELIJKHEID.
Aldus rapport Amnesty International.

Hoe lees je bovenstaande titel?
Wat gebeurt er in jou als je dit leest?
Vermoedelijk heel veel aan gedachten en gevoelens, binnen in een tel.
En wat er gebeurt is geheel afhankelijk van wat je toch al dacht over deze kwestie.
Ben je vóór Israel dan lees je deze zin anders dan als je vóór de Palestijnen of vóór Hamas bent.
En die mening had je al.
Het nieuws brengt ons nooit iets nieuws, aangezien wij tijdens het kijken en lezen slechts de bevestiging zoeken van wat we toch al dachten en vonden.
Voorspelbaarheid alom.

DENKEN EN ZIJN
Het denken splits alles in tweeën. Wij denken in dualiteit.
Ik en Jij.
Jij en de ander.
Ik en de buitenwereld.
Voor en tegen.
Goed en fout.

Echter, wij zijn eenheid.
Jij bent ik.
Ik ben jij.
Wij zijn de wereld.
De wereld is ons.

Aangezien ons denken onze levens volledig heeft gekaapt, leeft de dualiteit volop. En hiermee de tegenstellingen en polarisatie.
Polarisatie = twee polen = twee tegengestelden.
De eenheid die we zijn is op de achtergrond geraakt en bij veel mensen volledig in vergetelheid geraakt, belachelijk gemaakt of ontkend.
Dit levert de voedingsbodem voor polarisatie, boosheid, ruzie, conflict, geweld, oorlog.
En in het klein: roddel en achterklap.

DUALITEIT
In het dualistische denken is de ander niet alleen anders dan ik, maar ook een concurrent, een tegenstander, bedreiging, risico, probleem, lastig, vervelend. Dus denkt het denken dat er overal gevaar is, er altijd problemen zijn en mensen lastig zijn.
We weten hierdoor niet meer wat natuurlijke probleemloosheid en lichtheid van leven is.

Dit denken in termen van gevaar, risico en problemen ontstaat wanneer het denken de verbinding en voeling verliest met de eenheid die we zijn.
Dit is ook de reden dat veel mensen het ‘doen’ zo belangrijk vinden. Doen en denken gaan samen.
We zijn vergeten gewoonweg te ‘zijn’.
Gewoonweg niets te doen.
Ik bedoel hiermee : innerlijk niets te doen.

ALLEENHEID
Denken betekent afstand en afscheiding.
‘Zijn’ betekent nabijheid en verbondenheid.
Als je alleen bent voor langere tijd, echt alleen, zonder laptop, mobiel, boek en gezelschap, dan zullen veel mensen zich eenzaam voelen, gaan piekeren, somberen, zich zorgen maken, zich vervelen, en dus gaan ze al snel weer andere mensen, vertier en activiteiten opzoeken.
Echter, als we eenzaamheid aanvaarden dan verschuift er iets wezenlijks in ons :
vlak hieronder ligt namelijk de verbondenheid, de vrede, vrijheid, stilte, schoonheid en liefde die ieder mens zoekt. En bang voor is.
Vluchtwegen genoeg : alcohol, drugs, sex, werk, entertainment, tv, internet, lezen, het nieuws, opwinding, relaties, activiteiten, enz.

Als je echt alleen bent is iedereen altijd hier en is de hele wereld aanwezig.
Dit is de wonderlijke paradox van het leven dat het denken niet kan begrijpen.

De grote levenskunst is niet alleen om alleen met jezelf te kunnen zijn, maar ook om alleen te zijn in gezelschap, alleen zijn terwijl je werkt, alleen zijn in activiteiten.
Niet als idee, niet als mening, niet als moraal, maar als iemand die we werkelijk van nature altijd al zijn.
En wat de mens is kwijtgeraakt.

DE DRIE TABOES
In Nederland bestaan drie grote taboes:
1. Alleen zijn.
2. Stil zijn.
3. Niets doen.

Hierover bestaan felle oordelen.
Wat heb je gedaan op vakantie?
Niets.
Wat?
Met wie was je?
Alleen.
Wat?
Wie heb je gesproken?
Niemand.
Wat?

Het zijn echter precies deze drie taboes die ons verbinden met de eenheid die het leven is en met wie we werkelijk zijn.

DE WERELD ALS LICHAAM
Laten we dan nu even teruggaan naar de titel van dit stuk en het opnieuw lezen.
Dan kunnen we zien, vanuit de eenheid die we zijn, dat de aarde één lichaam, één organisme is.
In het Midden-Oosten is een lichaamsdeel ziek. Het is in tweeën gescheurd en het doet vreselijke pijn. Die twee met geweld uit elkaar getrokken delen vragen om geheeld te worden en om weer één geheel te worden, zodat dit lichaamsdeel weer gezond kan meedoen, kan samenwerken, en ons hele lichaam, de hele wereld, gezond kan maken.

WIJ ZIJN DOKTOREN
Wij zijn de doktoren van het leven die voor de hele wereld verantwoordelijk zijn.
Wij zijn de wereld en de wereld is ons.
Dit is logisch wanneer we leven vanuit ‘zijn’.
Dit lijkt flauwekul wanneer we de verbinding met ons ‘zijn’ kwijt zijn en we alleen nog maar kunnen denken, en piekeren, en zorgen maken, en overal problemen denken te zien.
Denken dénkt: ik ben ik. Jij bent de ander.
Zijn wéét : ik ben de wereld, de wereld is mij.
Ik ben de ander, de ander is mij.

DE REALITEIT ONDER OGEN ZIEN.
IEDERE TEL.
Willen we bekwame heelmeesters van het leven worden, dan vraagt deze tijd erom de verbinding tussen denken en zijn,
tussen drukte en stilte,
tussen samen-zijn en alleen-zijn,
tussen doen en niets doen,
te herstellen en gezond te maken.
De wereld is ziek en we dienen haar te genezen. Ons te genezen.
Het gaat erom dat we de realiteit onder ogen zien. Iedere tel. Dit kan alleen als we de verbinding met wie we werkelijk zijn herstellen, zodat we deze verbinding in ons als vanzelf in de buitenwereld zetten.
Doen we dit niet dan wordt het geweld (oorlog, conflict, ruzie, boosheid, roddels, enz.) dat nu gebeurt alleen maar groter, zowel op de sociale media, als op de slagvelden in de wereld, en overal.
Doen we dit wél dan zakt het geweld als een slappe pudding in elkaar en kunnen de mooiste levenskwaliteiten opbloeien.
Tegen ‘zijn’ is namelijk niets opgewassen.
Zelfs niet oorlog, zelfs niet geweld.
Zelfs niet een oranje dictator die slechts denkt in ik, ik, ik.
En geen flauw idee heeft wie hij werkelijk is.
Zijn ‘zijn’ is verdronken in het donkere moeras van zijn traumatische denken.
Zie hier de ramp die zich op dit moment aan het voltrekken is.

Wat de wereld nodig heeft is meer ‘zijn’.
Niet nóg meer denken.
Niet nóg meer doen.

Je kunt een thuis zijn
voor alle gedachten en gevoelens.

Ze zijn welkom in jouw thuis.

Ga echter niet wonen in gedachten en gevoelens.
Want je bent ze niet.

Je bent hun thuis.
Blijf daarom thuis.

Terwijl iedereen in- en uitloopt.

De pijn die je (jij, ik, we) draagt,
komt niet van een gebeurtenis.
Het komt van het feit hoe alleen en eenzaam
je was toen het gebeurde.

Mensen denken vaak dat trauma de gebeurtenis was.
Dit is echter nooit het geval.

Trauma is het alleen gelaten zijn in de gebeurtenis, in het moment dat er iets ondraaglijks gebeurde en er niemand was die je hielp om de zwaarte te helpen dragen.

Je lichaam was te jong.
Je geest was te nieuw.
Je hart was onbewaakt.

En toch moest je :
de invloed ondergaan,
de angst bevatten,
de chaos regelen,
het ondenkbare overleven.

zonder getuige, zonder anker, zonder bescherming.

Je lichaam, je zenuwstelsel, herinnert zich nog het precieze moment dat je besefte :
‘Niemand komt mij helpen.’

Dit was de wond.
Het was niet de pijn zelf,
maar de EENZAAMHEID binnen in de pijn.

Dit is waarom ogenschijnlijk kleine momenten en reacties je nu zo diep kunnen raken :
Iemand trekt zich terug in zijn emoties.
Iemand valt stil.
Iemand maakt niet echt contact.
Iemand kiest voor zichzelf.
Iemand luistert niet.
Iemand toont geen werkelijke interesse.

Het is niet het moment van nu dat jou raakt.
Het is de lichamelijke herinnering aan het alleen gelaten zijn tijdens de oorspronkelijke breuk van lang geleden.

Je lichaam overdrijft niet.
Het lichaam her-herinnert zich.
Het signaleert de eerste verlating die zich in jouw fysieke en geestelijke systeem beitelde en fluisterde : ‘Als ik pijn lijd, ben ik alleen.’

Maar hier is de waarheid die de knoop ontrafelt :
Als iemand jou had vastgehouden in dat moment, jou echt had gezien, echt bij je was gebleven, dan zou je innerlijke, emotionele wereld vandaag heel anders aanvoelen voor jou.
Je psychische pijn is niet een bewijs dat je beschadigd bent.
Het is het bewijs van je KRACHT die maakte dat je datgene kon overleven wat ondraaglijk was.

Psychische heling komt niet van perfectie of positiviteit of streven naar harmonie.
Dat is de ontkenning van de rauwe werkelijkheid.
Het komt van het uiteindelijk datgene schenken aan je innerlijke, jongere jij wat je nooit eerder ontving van anderen :
een getuige
een aanwezigheid
een bewustzijn
een beschermer
een jij die blijft.

De innerlijke wond betekende nooit dat je zwak was.
Het betekende dat er niemand voor jou was. Niemand die jou echt zag.
Niemand die jou voelde.

En nu,
voor de eerste keer,
hoef je het niet meer alleeen te doen.

Je hoeft er niet meer alleen doorheen te gaan.

Hij vroeg mij enige verhalen te vertellen over de invloed van beeldvorming voor een gezelschap van Marketeers. Mensen, zeg maar.
En ik vertel:
“Als je ( = we, jij, ik) een tekst leest, of naar iemand kijkt of naar iemand luistert, let er dan eens op hoe snel je vergelijkt, oordeelt, of slechts de bevestiging zoekt van je eigen mening.
Merk dan op dat als je dit doet, je vooral met jezelf bezig bent en geen nieuwe inzichten binnen laat komen bij je.
Dit geldt voor 99% van de keren dat je een tekst leest, naar iemand kijkt, naar iemand luistert.
Je leest niet, je kijkt niet, je luistert niet.
Je vergelijkt en je zoekt bevestiging van je eigen gelijk. Op basis hiervan oordeel je.
Over de ander.
Zonder dat je in de gaten hebt wat je nou precies aan het doen bent tijdens dat zogenaamde lezen, kijken en luisteren.
Echter, wanneer je met volledige aandacht leest, kijkt, luistert, dan vallen alle oordelen en vergelijkingen weg. Pas dan kun je écht lezen, écht kijken, écht horen.
En het is pas dan dat je van iemand houdt.
We hebben geen echte aandacht voor de ander, dus hebben we niet lief.

De vraag is:
Kunnen we leeg lezen?
Kunnen we leeg kijken?
Kunnen we leeg luisteren?”

Terwijl ik deze tekst voorlees voor hem en de groep, kijkt hij scrollend geboeid in zijn telefoon met vele berichtjes. Wanneer ik ben uitgesproken, klapt hij zijn mobieltje dicht en spreekt plechtig en professioneel de volgende woorden: ‘Aandacht is het nieuwe goud.’

Want het dient gezegd:
van marketing weet hij alles.

Écht alles!

DE AARDE EN WIJ

Als je van iemand houdt
dan wil je zorg dragen voor die persoon.
Op de manier zoals je van jezelf houdt
en zorg draagt voor jezelf.

Deze zelfde liefdesrelatie kunnen we hebben met de aarde.
En zorg dragen voor haar.

Alsof zij jou is.
Alsof jij de aarde bent.

Hetgeen altijd het geval is.

JE HEBT NIETS

Wanneer je beseft dat je niemand kunt hebben.

Wanneer je beseft dat je niets kunt vasthouden.

Dan heb je het hele leven.

Fijne dag, chers amis!
Maak er wat van.

Ik sta te wachten op de Koepooortplaats, het hop-on hop-off parkeerterrein voor touringcars achter het Hampshire Hotel.
Een grote zwarte bus komt aangereden met daarop de magische letters:

FEYENOORD

Een deur gaat open en eruit stuitert een voetbal. Hier achteraan tuimelen 11 in trainingspak geklede Amerikaanse jongens van 10 jaar die allen slechts 1 doel hebben:
de verovering van de bal!

Honger.

Eén jongen wint en wipt de bal omhoog, tikjes op de wreef, knie, hoofd en schouder. Daarna schept hij hem naar een andere gretige eter en zo ontstaat een stil samenspel op het harde beton.

Tik tak tok tok tak tik.

Inmiddels zijn ook de ouders en begeleiders uit de bus gestapt om een historische rondleiding van me te krijgen. Hun talentvolle zonen lopen stage bij de Rotterdamse club.
Vlak voordat ik wil beginnen merkt een vader op dat de bal eerst terug in de bus moet.
Elf teleurgestelde gezichten kijken machteloos smachtend het verdwijnende kleinood na.
Lopend naar het centrum en tussen de historische bezienswaardigheden door beantwoorden de jongens enthousiast mijn vragen over wie de beste voetballer van de wereld is (Ronaldo! Messi!), welke de beste club is (Barcelona! Liverpool!), wie zondag gaat winnen (Not Ajax!), enz. enz.
Eén klaterende waterval van betoverende namen, woorden en helden. Het andere leven is slechts een onbelangrijke pauze tussen twee voetbalmomenten.

Honger.

Tussendoor vertel ik mijn spannendste en wreedste oorlog-, martel-, bloed-, moord- en doodslagverhalen teneinde zo lang mogelijk hun aandacht vast te houden.
Bij Het Steen, de oude gevangenis, word ik de beul, haal een tienjarige middeleeuwse, praatjesmakende misdadiger naar voren en vraag aan zijn toekijkende ouders:

‘Do I have your permission to torture your son?’
‘YES, PLEASE!’, roepen ze blij in koor.

Ademloos volgen de jonge getuigen de meedogenloze marteling waarbij het slachtoffer opvallend verrukt is door alle aandacht die hem nu ten deel valt.
Na alle bevredigende straffen en pijn lopen we terug naar de parkeerplaats waar één jongen direct de bus in rent en eruit stormt met het verloren sieraad.

Gejuich!

Binnen 1 tel, 11 jongens, 10 jaar, 1 bal, samengebald in door niets en niemand opgelegde of aangeleerde concentratie en overgave.
Wanneer ik na het afscheid wegloop hoor ik achter me alleen nog maar stilte en in die stilte het zachte tikken van de bal op het harde beton.

Tik tak tok tok tik tak

Een vaderlijke stem roept: ‘Come on, boys, enough, let’s go!’
Een jongen smeekt: ‘Oh, please, dad, just five more minutes!’

Een eeuwenoude zilveren traan daalt af naar mijn wang, valt zacht in mijn fluwelen juwelenkistje en fluistert:

Honger,
onstilbare honger,
is de mooiste eeuwige liefde die bestaat.

Laat het nooit stoppen.

Laten we dan even lachen om de volgende optelsom :

Trump + Netanyahu + Hamas = Vrede.

En laten we de elementen van de optelsom eens apart beschouwen en kijken of het eindresultaat (Vrede) realistisch is. Oftewel : klopt deze optelsom? De hele wereld hoopt hierop, dus is dit een onderzoek waard. Waarop is onze hoop eigenlijk gebaseerd?

1.
WIE IS TRUMP?
Trump is een bewezen
– Pathologische leugenaar.
Dit is een ongeneeslijke psychiatrische ziekte die ervoor zorgt dat Donald niet anders kan dan liegen en er zélf van overtuigd is dat hij de waarheid spreekt en feiten benoemt.
We hebben hier dus te maken met zowel de ziekte als de ontkenning van zijn ziekte door Trump (en door een paar honderd miljoen van zijn aanhangers).

Trump is een bewezen
– Narcist.
Dit houdt in dat het de echte drijfveer van Trump is om bewonderd te worden.
Dit narcisme is een psychisch verdedigingsmechanisme dat als doel heeft om de angst en pijn die hieronder liggen verborgen te houden.
Bewonder of bevestig je de narcist niet, of je gaat tegen hem in, dan voelt de narcist zich dermate bedreigd dat hij jou kapot wil maken, zodat je geen bedreiging meer voor hem bent.
De narcist voelt zich voortdurend bedreigd en al zijn gedrag en woorden zijn erop gericht kritiek te vermijden en bewondering te oogsten. Ten koste van alles en iedereen.
En hij ontkent dit.

Trump is een bewezen
– Fascist.
Een fascist is geobsedeerd door macht en wil zich alle macht toeëigenen. Ook hier weer: ten koste van alles en iedereen, desnoods van de hele planeet. Wie anders is, denkt en doet dan de fascist, moet weg of dood. Vindt de fascist.

Samengevat :
Trump is niet uit op vrede.
Hij is uit op bewondering voor zichzelf, ten koste van alles en iedereen.
Wanneer de hele wereld hem bewondert dan pas voelt hij zich veilig. Tot die tijd leeft hij in een permanente angst en onzekerheid die verscholen liggen onder bovengenoemde maskers.

2.
WIE IS NETANYAHU?
Netanyahu bedrijft politiek op basis van zijn bewezen
– Grootheidswaanzin
Bibi wil een Groot Israël, inclusief Gaza, de Westbank (het Bijbelse Judea en Samaria), en de Golanhoogvlakten (alle veroverd door Israël in 1967 tijdens de Zesdaagse Oorlog).
Netanyahu is niet uit op vrede, maar, zoals hij zelf in vertrouwen in een documentaire over zijn corruptie heeft gezegd : ‘Ik probeer het Arabische vuur eronder te houden met allerlei trucjes, want vrede met een Arabier is onmogelijk.’ Aldus de premier van Israël.

Netanyahu is tevens bezeten door
– Haat
De genocide op ruim 60.000 Palestijnen komt voort uit de diepe haat van Netanyahu en zijn extreem-rechtse kabinet.

Samengevat :
Net als Trump probeert Bibi zijn levensangst te ontkennen en overcompenseert dit met een grootheidswaanzin ten koste van alles en iedereen.
Netanyahu is niet uit op vrede.
Hij is uit op een Groot Israël, zodat hij zichzelf veilig voelt, zodat hij niet meer bang is.
Angst is zijn echte drijfveer.
En hij ontkent dit.

3.
WIE IS HAMAS?
Hamas en zijn Terroristen lijden aan bewezen
– Vernietigingsdrang.
Het is aangetoond dat als mensen langere tijd in oorlog strijden dat ze verslaafd kunnen raken aan de adrenaline die vrijkomt en die leidt tot vergroting van het geweld dat ze beweren te bestrijden.
Dit geweld kent geen grenzen.
Het is om deze reden dat Hamas niet alleen uit is op de vernietiging van Israël en alle joden ter wereld, maar ook uit is op de vernietiging van het Palestijnse volk dat het beweert te beschermen.
Hamas is zijn eigen grootste vijand.
Alles wat Hamas aanraakt verandert ter plekke in geweld, dood en verderf, inclusief Hamas zélf.

Hamas lijdt tevens chronisch aan bewezen
– Haat.
De poging tot genocide van 7 oktober 2023 op onschuldige burgers in Israël komt voort uit de diepe haat die ongeneeslijk voortwoekert in iedere Hamas terrorist.

Samengevat :
Hamas is niet uit op vrede.
Hamas is uit op de vernietiging van Israël, de vernietiging van het Palestijnse volk, en de vernietiging van zichzelf, terwijl ze beweren te strijden voor de rechten van de Palestijnen.
Alledrie de elementen van de optelsom (Trump, Netanyahu, Hamas) zijn de gevangenen van hun psychische ziektes, angsten en diepgewortelde trauma’s die ze ontkennen.
In alledrie overheerst de destructie.
En alledrie zorgen ze voor de moord en zelfmoord van zichzelf en de zaak waarvoor ze beweren te strijden.

CONCLUSIE
We zijn hier getuige van één grote, jarenlange moord en zelfmoord van drie moordenaars en zelfmoordenaars die honderden miljoenen mensen meeslepen in hun onvermijdelijke zelfmoordval.
Deze drie elementen (‘mensen’) streven niet naar vrede.
Zij streven alledrie hetzelfde doel na: Zelfmoord.
De zelfmoord is wat hen diepgaand verbindt.
Zij streven exact hetzelfde doel na als de ander, terwijl ze beweren het tegenovergestelde te doen.
Ze beweren te streven naar leven, terwijl ze in werkelijkheid streven naar dood.
En ze zien het niet.

Na dit onderzoek stel ik daarom de optelsom even bij:

Trump + Netanyahu + Hamas = Zelfmoord.

De zelfmoord betreft in dit geval zowel de personen als hun bevolking én hun land.

We zijn hier getuige van de vernietiging van hele samenlevingen, waar de ontkende trauma’s, de haat en de destructie van de leiders zich nu als een grenzeloze, giftige epidemie ook in de hoofden van de bevolking heeft genesteld.

Hier valt weinig meer te lachen.
Laat staan te hopen op vrede.

7 oktober 2023. Kibboets Be’eri.
108 vermoorde mensen, kinderen ook.

In kibboets Be’eri, op de rand van de Gazastrook, woonde en werkte ik in 1975 en ’76, op m’n 18e en 19e jaar, met mensen die in 2023 vermoord zijn.
Ik werd smoorverliefd op een lief en beeldschoon Israëlisch meisje dat woonde in deze kibboets Be’eri. Samen wandelden we door Gaza en door de kibboets.
Leeft ze nog?
Bij het lezen over deze slachting in de Volkskrant van 11 oktober 2023 wordt mijn walging, misselijkheid en verdriet nog veel intenser dan het de afgelopen dagen al was. De nabijheid van de ervaring komt nóg dichterbij en is bijna onhanteerbaar.
Ik vraag me af:
Als ikzelf nu al zo onwel, misselijk en verdrietig ben, door de emotionele link met ontmoetingen en verliefdheden van bijna een halve eeuw geleden, hoe leef en voel je je dan als je dit bloedbad als inwoner van kibboets Be’eri vandaag werkelijk aan den lijve ondervindt?
Of als je kind is afgeslacht?

DRIE MAANDEN RETRAITE
Mijn gedachten gaan vandaag terug naar gebeurtenissen in 1999.
Ik verblijf drie maanden lang in de Zen-Boeddhistische gemeenschap in Zuid-Frankrijk, Plum Village, van de Vietnamese Zen-meester, vredeswerker, en de ‘vader van mindfulness’, Thich Nhat Hanh.
Enkele professioneel geschoolde monniken en begeleiders voeren helende gesprekken en doen inzichtgevende meditaties en oefeningen met Vietnamezen en Amerikanen, met Israëliërs en Palestijnen. En met ons. (Want wij allen waren in oorlog met onszelf in die tijd).
We zijn er getuige van dat een Israëlische moeder en een Palestijnse vrijheidsstrijder met elkaar in gesprek gaan.
Zij is/was moeder van twee jongens van 13 en 14 jaar oud. Ze vond haar zoons dood in een grot waar hun hoofden met stenen in elkaar waren gebeukt door Palestijnen op de Westbank.
Hij zit in een rolstoel. Zijn benen werden eraf geschoten door Israëlische soldaten toen hij zijn huis verliet.
Zoveel pijn, zoveel haat, zoveel woede, zoveel angst, zoveel wanhoop.

De Israëlische moeder vertelt :
‘Ik besef dat als ik me laat meeslepen door mijn haat, woede en emoties dat ik dan de oorlog voortzet in mezelf. Maar de oorlog MOET stoppen. En ik kan de oorlog alleen stoppen IN mezelf. Hierbij heb ik jullie hulp nodig en daarom ben ik hier.’

De Palestijnse vrijheidsstrijder zegt :
‘De Israëlische bezetting MOET stoppen. Ik besef echter dat de uiterlijke oorlog en bezetting nu bezit heeft genomen van mijn innerlijk, van mijn hoofd, hart en buik. Ik wil dat de oorlog stopt, maar ik kan de oorlog alleen stoppen IN mezelf. Die vrede wil ik hier vinden. Met als doel om samen met Israëliërs en Palestijnen vredeswerk te gaan doen op de manier zoals ik het hier leer.
Het is een lange weg, heel lang, maar ik zie dat het de enig mogelijke weg en de enige oplossing is voor dit eeuwenlange geweld. Zowel de oorlog als de vrede beginnen en eindigen IN onszelf, dus dit is de plek om naartoe te gaan. Hier, nu, in mij.’

Minutenlang zwijgt iedereen stil en emotioneel, terwijl we in volledige aandacht betrokken zijn bij deze mensen en hun verhalen.
Hierna volgen enkele maanden van gesprekken, meditaties, oefeningen, en vredig en zo bewust mogelijk leven, werken, spreken, luisteren in gezamenlijke aandacht. Bewuste aandacht in ieder moment als permanente levensoefening.
Dan is de tijd gekomen dat de Israëlische moeder en de Palestijnse vrijheidsstrijder met elkaar als nieuwe vrienden naar hun eigen land gaan teneinde de hier verworven inzichten daar te delen en de innerlijke en uiterlijke vrede te helpen bevorderen. En mét hen, in de loop van vele jaren, duizenden Palestijnen, Israëliërs, Vietnamezen, Amerikanen, en tientallen andere nationaliteiten, van alle sociale klassen, overal ter wereld.

VRAGEN
Nu ik deze dagen, net als wij allen, het nieuws volg en de kranten lees, vraag ik me af:
Hoe zal het gaan met de Israëlische moeder?
Hoe zal het gaan met de Palestijnse vrijheidsstrijder?
Leven ze nog?
Hoe gaat het met hun vredeswerk nu?
Hebben ze de vrede in zichzelf blijvend kunnen koesteren en bewaren?
Hebben ze medestanders die de oorlog IN zichzelf hebben stopgezet teneinde de vrede voor anderen dichterbij te brengen?
En hoe leef ikzelf in mijn innerlijke wereld tijdens deze uiterlijke oorlog?
Kan ikzelf vredig en neutraal blijven?
Kunnen we onze innerlijke vrede bewaren te midden van uiterlijke oorlog?
En kunnen we onze innerlijke vrede laten vertellen wat we wel en niet moet zeggen en doen?
____________________________________________

PS.
Thich Nhat Hanh werd door Martin Luther King in 1967 voorgedragen voor de Nobelprijs voor de Vrede. Het was in het midden van de 30 jaar lang durende oorlog in Vietnam waar Thich Nhat Hanh een neutrale politiek voerde met als doel vrede en verzoening van Noord- en Zuid-Vietnam.
Als gevolg van zijn neutrale, verzoenende en vredige houding en gedrag, werd hij permanent met de dood bedreigd, werden de door hem gestichte scholen en gemeenschappen meerdere keren gebombardeerd, en werd hij levenslang verbannen uit zijn vaderland door de toenmalige regering.
Hij werkte eerst in Amerika, ging hierna naar Frankrijk en begon zijn gemeenschap van geëngageerd Boeddhisme die tot op de dag van vandaag mindful en actief vredeswerk doet over de hele wereld en overal waar haarden van haat en geweld zijn.
Thich Nhat Hanh stierf in 2022 op 96-jarige leeftijd. Zijn mindfulness en vredeswerk wordt wereldwijd door miljoenen mensen voortgezet.

PS. 2.
Het wonderlijke blijft dat dit soort vredige ontwikkelingen en mensen zelden de kranten en de TV halen.
Alsof de media vrede buiten de deur willen houden?

Na de sportschool in het rustieke Delfgauw en de noodzakelijke koffie plus bij Kobus Kuch op de Beestenmarkt, fiets ik relaxed door de Breestraat en mijmer over wereldreizen, nieuwe Owee studentes in bovennavelige shirtjes, vrede op aarde en stel ik me de vraag wat nou echt belangrijk is in het leven.
Schuin voor mij op de stoep zie ik een man en twee vrouwen overleggend praten. Op het moment dat ik langs ze fiets, hoor ik de man vol overtuiging zeggen:
‘En ook hier weer: je moet je debiteurensysteem importeren. Dat is het belangrijkste.’

Inderdaad.
Het is wonderlijk dat het leven je altijd de antwoorden geeft die je nodig hebt.
Zolang je je levensvraag maar diep genoeg stelt.
Anders werkt het niet.