Terwijl ik in een van mijn veilige Delftse stamcafés vredig een warme cortado drink en een gewelddadig krantje lees, besef ik dat de Derde Wereldoorlog zich al flink aan het warmlopen is. Hier om mij heen in het café is het vrede. In de krant is het oorlog. Beide zijn tegelijkertijd aanwezig.
Hoe vreemd.

DE BEELDEN IN ONS HOOFD.
Er zijn momenteel wereldwijd meer oorlogen en conflicthaarden dan in WOII.
Het interessante is : oorlog begint altijd in de mens. In een gedachte. Daarna wordt het geweld pas zichtbaar in de buitenwereld. Wanneer je alle gewelddadige en boze gedachten van ons bij elkaar neemt, ontstaat van hieruit de oorlog.
In het algemeen kunnen we stellen dat mensen niet met elkaar omgaan. Wie met elkaar omgaan zijn geen mensen, maar de beelden in ons hoofd die omgaan met het beeld in het hoofd van de ander over ons.

Lees dit nog eens, als je wilt.
Wonderlijk, nietwaar?

We bedenken een beeld over de ander.
En andersom.
Vervolgens komen die beelden met elkaar in conflict. Niet wij komen in conflict, maar die beelden in het hoofd die wij niet zijn, maar die wij wél bloedserieus nemen.
De oorlog begint dus altijd met een beeld van de ander binnen in ons hoofd.
En wij identificeren ons met die beelden.
Anders gezegd: wij dénken dat onze gedachten over de ander waar zijn.

Het beeld verschijnt en de mens verdwijnt.

Het beeld wordt waarheid, terwijl het beeld per definitie geen werkelijkheid is.
Daarom is het een beeld.
Zo ontstaat onmenselijkheid.
Iedere dag, iedere tel, in onszelf. Niet alleen in politiek, maar ook in onze relaties, onder collega’s, overal, met iedereen.
Zonder dat we in de gaten hebben dat we alleen maar spreken vanuit beelden in ons hoofd. Niet vanuit werkelijkheid en écht doorleefd contact.

Inderdaad, heel wonderlijk.

ONZE INNERLIJKE TUIN
Het is dus zaak onze innerlijke tuin goed te onderhouden en tijdig het onkruid van gedachten te snoeien.
Wie doet dit? Wie durft het?
In deze tijd zitten velen liever in het eigen gegraven schuttersputje en men denkt binnen zijn eigen innerlijke geweld veilig te zijn.
Als we dit maatschappelijk en wereldwijd bezien is het, volgens de wetten van de geschiedenis, de noodzakelijke bedoeling dat we richting het duistere nulpunt gaan alvorens we weer omhoog kunnen klimmen. Of althans, met datgene en diegene die dan nog over is. En ademt.
De wereld, die de mens is, wordt steeds blinder. Deze blindheid wordt steeds helderder zichtbaar naarmate mensen steeds sterker denken dat zij de enigen zijn die zien. Oftewel zich steviger vastklampen aan hun eigen absolute gelijk.
Dat een beeld is.
Een illusie.

DE WAARDE VAN WETENSCHAP
Nu kan het natuurlijk zijn dat iemand gelijk heeft. Op dit moment.
Wetenschap bijvoorbeeld kan gelijk hebben. Het verschil echter tussen wetenschap en de blinde gelijkhebber is dat wetenschap rationeel is, onderzoek doet volgens strikt logische maatstaven, conclusies trekt en hypothesen opstelt die open staan voor verder onderzoek volgens diezelfde hoge rationele maatstaven.
Terwijl de boze, fanatieke gelijkhebber zijn schreeuwende ‘meningen’ baseert op gebrek aan kennis en ontkende levensangst en pijn. Die vermomt hij vervolgens in aanvallen van woede en haat of in verwarde theorieën die niets anders doen dan het getraumatiseerde innerlijk van de verroeste gelijkhebber blootleggen.

Zie hier de oorlog.
Oorlog begint als innerlijk trauma in de mens.
Ook op het Malieveld.

HET NIEUWE
Verschijnt op het wereldtoneel: Artificial Intelligence. AI. Kunstmatige Intelligentie.
Iedereen die werkt met Chatgpt of Copilot ziet verbaasd, verwonderd en verbijsterd welke prachtige mogelijkheden deze media bieden. En afschrikwekkende. Iedere nieuwe uitvinding gaat tenslotte gepaard met licht en schaduw. Zie atoomenergie.
Het is niet moeilijk apocalyptische fantasieën te krijgen wanneer we weten dat ieder mens op aarde gebruik kan maken van AI. Niet alleen de vredige Rob Jetten, maar ook de oorlogszuchtige Trump, Poetin, Netanyahu, Hamas, Hezbollah, de Houthis, Iran, China, enz. Iedereen.
Eenmaal op het duistere dieptepunt aangekomen van het geweld (wanneer?) zal de mens iets gaan ontdekken wat al bekend is van ver vóór de oerknal : dat alles met alles verbonden is. En ieder mens met ieder medemens.
Wat een cliché is dit, hè?
Een cliché is: een versleten waarheid.
Het is dus waar, maar niemand beseft het meer. Hooguit als vaag, speels, leuk spiritueel ideetje in het hoofd zonder enige consequenties. Zoals dat gaat met waarheid. Met alle waarheden.

VERSLETEN WAARHEDEN
We gaan deze waarheid pas echt beseffen wanneer we zien dat grenzen niet echt meer bestaan. Dat landen, grenzen en nationaliteiten weliswaar een leuke, praktische uitvinding zijn, maar in de werkelijkheid van het échte leven niet bestaan.
Nog een cliché : Alles is één.
Zegt dit ons nog iets?
In India gebruikt men de groet Namaste. Men brengt beide handen gevouwen naar het hart en groet Namaste. Dit betekent:
Ik groet datgene in jou wat hetzelfde is als in mij.
Wat is datgene in jou dat hetzelfde is als in mij? En andersom?
Men komt dan vaak niet veel verder dan
‘We zijn allemaal mensen’
of
‘Iedereen heeft een ziel’
of
‘We zijn allemaal kinderen van God’,
of soortgelijke clichés die dus ook allemaal waar kunnen zijn, maar niet meer doordringen in de diepere lagen van de menselijke psyche.
Wie voelt nog wijze woorden?
Wie wordt er nog echt door geraakt?
Van binnen. In je lichaam.
Net als AI komen de diepste, spirituele en humanistische waarheden in handen van blinde mensen waardoor juwelen modder en diamanten moeras worden.
Nog één :
Alles is liefde.
Ja, ja, zal wel.

EEN PAAR VRAGEN.
Kunnen we het vredesdenken handhaven, en blijven streven naar vrede, in tijden van oorlog, terwijl we ons tevens legitiem blijven verdedigen?
Moeten we eerst wereldoorlog hebben voordat we wereldvrede zijn?
Kunnen we onze blinde, bange, boze medemens zien als lijdende medemens, terwijl we hem soms moeten vernietigen om onszelf te redden?
Of is er een andere weg?
Kunnen we overwinnen of verliezen zonder haat? Kunnen we vol overtuiging zeggen:
‘Vader vergeef ze, ze weten niet wat ze doen.’

UNIVERSELE WAARHEDEN.
Op het praalgraf van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk in Delft staat op iedere hoek een universeel symbool. Op een hoek staat een vrouw met een leeuwenkop en met een doornen tak in haar hand. De vrouw vertegenwoordigt het universele, de leeuw de moed en kracht. De doornen tak is: de Prudentia. Dit is: de Voorzichtigheid. Observatie, tactiek, strategie, nadenken, voelen, overleggen, vertragen, luisteren, begrijpen. Dit alles hoort bij Prudentia.
Onze tijd, en wij allen, kunnen deze Prudentia goed gebruiken. Als we de leeuw loslaten zonder Prudentia, is het hek van de oorlogsdam.

Tja.
Wordt best nog lastig, vermoed ik.
De komende jaren.
We moeten er maar het beste van maken.
Om maar eens een cliché te gebruiken.

Houd je liefste en sterkste lamp brandend, chers amis.
Onderhoud je innerlijke tuin goed.
Snoei iedere dag je onkruid.
Vrede begint in jou.

Want alles komt goed.
Alles is goed.

Uiteindelijk.